Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk nedir?

Ticari dava, ticari işletmeyle ilgili uyuşmazlıklar için açılan davadır. Bu davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (TTK m.5/A/1). Başka bir deyişle, arabuluculuk aşaması tamamlanmadan bu davalar açılamaz; açılırsa dava usulden reddedilir.

Hangi davalarda arabuluculuk zorunludur?

TTK m.5/A’ya göre, TTK m.4’te ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan şu davalar kapsamdadır:

• Konusu bir miktar para olan alacak davaları,
• Tazminat davaları,
• İtirazın iptali davaları,
• Menfi tespit davaları,
• İstirdat davaları.

Bu davaların dışında kalan ticari davalar için TTK m.5/A’daki dava şartı uygulanmaz; ancak başka bir kanun arabuluculuğu dava şartı saymışsa o kanun uygulanır (6325 m.18/A/1).

Arabuluculuk süreci nasıl işler?

Başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır; bu büro olmayan yerlerde görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne başvurulur (6325 m.18/A/4). Büro, listeden bir arabulucu görevlendirir; ancak taraflar listede yer alan bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o arabulucu görevlendirilir (6325 m.18/A/5).

Ticari davalar için arabulucu, başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir (TTK m.5/A/2). Diğer dava şartı arabuluculuk türlerinde süre üç hafta ve bir hafta uzatmadır (6325 m.18/A/9); ticari davalar için TTK’daki süre geçerlidir.

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa ne olur?

Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanak düzenlenir. Davacı, bu tutanağın aslını ya da arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Eklenmezse mahkeme davacıya bir haftalık kesin süre verir; süre içinde tutanak sunulmazsa dava dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmeden davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa da dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir (6325 m.18/A/2).

Sık sorulan sorular

Arabulucuya başvurmadan ticari dava açılabilir mi?

Kapsamdaki davalarda hayır. Bu davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir (TTK m.5/A/1; 6325 m.18/A/2).

Arabuluculuk süreci ne kadar sürer?

Ticari davalarda altı hafta, zorunlu hâllerde iki hafta daha uzatılabilir (TTK m.5/A/2).

Anlaşılamazsa ne yapılır?

Son tutanak düzenlenir ve dava açılırken dava dilekçesine eklenir (6325 m.18/A/2).

Her ticari uyuşmazlıkta arabuluculuk zorunlu mudur?

Hayır. Zorunluluk yalnızca konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarını kapsar (TTK m.5/A/1).

Ticari uyuşmazlıkların diğer konuları için ticaret hukuku ve sözleşmeler sayfasına bakılabilir.